Davlumbaz Filtresi Ne Zaman ve Nasıl Temizlenir?
Tıkalı filtre davlumbazı sessizce işlevsiz bırakır. Metal ve karbon filtre farkı, doğru yıkama yöntemi ve cihazı verimli kullanma önerileri.
Davlumbaz, mutfakta çalıştığını duyduğumuz ama ne yaptığını pek düşünmediğimiz bir cihazdır. Görevi, pişirme sırasında yükselen buharı, yağ zerreciklerini ve kokuyu ortamdan çekmek. Bunu yaparken de yağın büyük kısmını filtrelerinde tutar. Filtre tıkandığında ise cihaz aynı sesle çalışmaya devam eder ama neredeyse hiçbir işe yaramaz. Mutfakta koku kalıcı hale gelmişse, dolap kapaklarında yapışkan bir film oluşuyorsa, ilk bakılacak yer davlumbaz filtresidir.
Filtre çeşitleri
Davlumbazlarda iki tür filtre bulunur. Birincisi metal yağ filtresidir; alüminyum ya da paslanmaz çelik katmanlardan oluşur, çıkarılıp yıkanabilir ve defalarca kullanılır. İkincisi karbon filtredir ve sadece bacasız, yani havayı temizleyip mutfağa geri veren modellerde bulunur. Karbon filtre yıkanmaz; doygunluğa ulaştığında değiştirilmesi gerekir. Bunu yıkamaya çalışmak filtreyi bozar, işlevini tamamen bitirir.
Bacalı sistemlerde hava dışarı atıldığı için karbon filtreye gerek yoktur. Bu ayrımı bilmek önemli, çünkü çok sayıda evde karbon filtre yıllarca değiştirilmeden takılı kalır ve mutfaktaki koku sorununun gerçek nedeni budur.
Metal filtre nasıl temizlenir
Metal filtreler ayda bir, yoğun pişirme yapılan evlerde iki haftada bir temizlenmelidir. Çıkarma işlemi genellikle bir mandalın itilmesiyle olur ve alet gerektirmez. Filtre çıkarılırken elin altına destek vermek iyi olur; yağ dolu filtreler sanılandan ağır olabilir.
En etkili yöntem, geniş bir leğende ya da lavaboda sıcak su ve bulaşık deterjanıyla bekletmektir. Suya bir miktar karbonat eklemek yağın çözünmesini hızlandırır. Filtre en az yarım saat bu suda bırakılmalı, ardından yumuşak bir fırçayla petek yönünde fırçalanmalıdır. Ovmaktan çok bekletmek işi yapar; erken müdahale edildiğinde fırça zaten kolayca ilerlemez.
Metal telli sünger kullanmamak gerekir, alüminyum filtrenin ince katmanlarını ezer ve hava geçişini bozar. Bulaşık makinesine atmak da her filtre için uygun değildir; makine deterjanının içindeki maddeler alüminyumu karartabilir. Paslanmaz çelik filtreler için makine genellikle sorun çıkarmaz ama alüminyum olanlar elde yıkanmalı.
Temizlik sonrası filtre tamamen kurumadan yerine takılmamalıdır. Islak takılan filtre hem yerleştiği yuvada leke bırakır hem de çekişi geçici olarak azaltır.
Cihazın gövdesi ve iç kısmı
Filtreler çıkarıldığında ortaya çıkan iç yüzey de genellikle yağ tutmuştur. Buraya nemli bir bezle ve az deterjanla ulaşmak yeterli; su, motor bölümüne kaçmayacak şekilde çalışılmalı ve temizlik öncesi cihazın elektriği kesilmelidir. Dış yüzey paslanmaz çelikse, bezi çeliğin çizgi yönünde gezdirmek iz bırakmayı önler.
Aydınlatma bölümü de sık atlanır. Lambanın üzerinde biriken yağ ışığı belirgin biçimde azaltır; tezgâhın karanlık görünmesinin nedeni çoğu zaman ampulün gücü değil, üzerindeki tabakadır.
Doğru kullanım filtrenin ömrünü uzatır
Davlumbazı yemek pişmeye başladıktan sonra değil, ocağı yakmadan hemen önce çalıştırmak daha etkilidir; hava akımı en baştan kurulur. Pişirme bittikten sonra da beş on dakika çalışır durumda bırakmak, ortamdaki kalan buharın ve kokunun çekilmesini sağlar. Çoğu cihazda bu iş için gecikmeli kapanma özelliği bulunur.
Kızartma gibi yoğun yağ çıkaran işlemlerde en yüksek kademe kullanılmalı, hafif pişirmelerde ise düşük kademe hem yeterli olur hem de sesi azaltır. Ocağın arka gözlerini kullanmak da çekiş açısından avantajlı; davlumbaz arka bölgeden gelen buharı daha verimli toplar.
Düzenli bakılan bir davlumbaz sadece mutfağın kokusunu değil, dolapların ve duvarların ömrünü de korur. Havada asılı kalan yağ zerrecikleri nereye konarsa orayı yapışkan bir yüzeye çevirir. Ayda yarım saat ayrılan filtre temizliği, aslında bütün mutfağın temizlik yükünü azaltan bir yatırım.
Ne zaman değişim gerekir
Metal filtreler sonsuza kadar kullanılmaz. Alüminyum katmanlar ezildiğinde, delikler yağla tıkanıp yıkamayla açılmaz hale geldiğinde ya da çerçeve eğrildiğinde filtre işlevini kaybeder. Bu durumda cihazın modeline uygun yedek filtre almak, davlumbazın verimini ilk günkü seviyeye döndürür.
Karbon filtrelerde ise ortalama ömür altı ay ile bir yıl arasındadır ve pişirme sıklığına göre değişir. Mutfakta koku yeniden kalıcı hale gelmişse, metal filtre temiz olmasına rağmen sonuç alınamıyorsa, sıra karbon filtreye gelmiştir. Değişim tarihini filtrenin üzerine küçük bir etiketle yazmak, sonraki hatırlamayı kolaylaştırır.